{"id":595,"date":"2013-09-26T10:54:14","date_gmt":"2013-09-26T10:54:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/?p=595"},"modified":"2014-01-29T09:34:15","modified_gmt":"2014-01-29T09:34:15","slug":"mir-deitsche-musse-zusammer-halle-manoel-arnt-estrela-rgs-1853-1927","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/mir-deitsche-musse-zusammer-halle-manoel-arnt-estrela-rgs-1853-1927\/","title":{"rendered":"&#8220;Mir Deitsche m\u00fcsse zusammer halle!&#8221; -Manoel Arnt, Estrela, RGS: 1853-1927 (ex-escravo de Carlos Arnt)"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Riograndenser-Hunsr%C3%BCckisch\/366655020086673\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-797 alignright\" alt=\"Screen Shot 2014-01-29 at 12.07.28 AM\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/Screen-Shot-2014-01-29-at-12.07.28-AM.png?resize=194%2C223\" width=\"194\" height=\"223\" \/><\/a><br \/>\n25. September 2013<br \/>\nSeattle, Bunsdesland Washinton<br \/>\nVereinigte Staaten<\/p>\n<p>Mein Grossvater Beppler Theobald mir verz\u00e4hlt &#8230;<\/p>\n<p>&#8220;Mir Deitsche m\u00fcsse zusammer halle&#8221; &#8211; das ist jo en ber\u00fchmte (gut bekannte) Ausproch wo viele deitschbrasiliooner schon von fr\u00fchher geh\u00f6rt hoon&#8230; Die Sproch woard &#8216;s earst Mol von en dunkler Mann von dem Bundesland Rio Grande do Sul ausgesproch, en Mann wo Arnt Manoel* gehesst hot \u2013 das soll im 1890 Joahrgang passiet honn, wierer domols on einem Bool in der deitsche Kolonie woar, wo en Pooh besoffne M\u00e4nner harre oongefang sich se verz\u00e4nge und verkloppe, ganz sp\u00e4ter in der Nacht&#8230; Und do hot dann der Arnt Manoel versucht die ausn\u00e4nner mache, wierer dann das Wort uff Deitsch ausgesproch hot. Ja der Arnt Manoel woord doch dem Arnt Coorl [Carlos] noch sei Skloov gewess, ken gew\u00f6hnliche Oorweiter, gell, awer en echte Skloov (offiziell nurre bis 1888 wie die Sklaverein in Brasilie am End komm is. Wie der Arnt Koorl domols f\u00fcr sich en Skloov f\u00fcr se koofe krieht hot, das wess ich net, das muss ich noch raus finne&#8230; ijo gell, weil die deitsche Leit von denne Zeit, die konnte jo ken solliche Mensche f\u00fcr sich hoon, als Skloov, wie der Brasiliooner es konnt. Na ja, das woar doch ganz fr\u00fchzeite noch, so wie ich schon uwe uff die Seite dohier geschrieb hoon, im Joahgang 1890, wie das in die Altkolonie passiert ist. Seit l\u00e4ngst k\u00f6nnt ich neemeh richtich droontenge, ei wo genau die Arntschleit in der Altkolonie gewohnt hoon, wie mein Grossvater domols do driwer gesproch hot. Jetze, weil ich das Bild von dem Arnt Manoel sei Groobstein in enem Friedhof in Teut\u00f4nia, RGS, in der Internetz gefun honn (http:\/\/www.panoramio.com\/photo\/22257857), jetzt wess ich es nohmo richtich&#8230; Mein Grossvater h\u00e4t sich NIE vorgestellt das ich sowas noch in mei Lewe siehn t\u00e4t, wie er uns die Geschicht immer fr\u00fcher verz\u00e4hlt hot&#8230;\u00a0<\/p>\n<p>Das dohier ist en Geschicht wo ich schon ganz fr\u00fcher her von mein eichner Grossvater Theobald Beppler geh\u00f6rt hoon, der hot das immer verz\u00e4hlt. Und der Grossvater, der woar noch in Arroio do Ouro, in Strelle\/Estrela, RGS (Altkolonie), geaboar. Seine Eltre wore Jo\u00e3o\/Joahannes\/Hannes geb. 6. Mai 1883 in Strelle, wo er ooch gestorreb ist am 4. Juni 1951, er woard mit Maria Amantina Catarina Mallmann verheirated am 5. September 1905 in Strelle, und sie wuard in 29. Oktober 1885 geboar, wo wess ich net, und ich wess ooch net wo die gestorreb ist. Jo\u00e3o Beppler sein Vater woar Francisco\/Franz Beppler und seine Mutter woard Margarida Eiffler. Und Franz sein Vatter woard Friedrich Jakok Beppler aus Niederhausen an der Nahe, wo im Herbst von 1846 nach Brasilie mit seine Frooh und vier Kinner, drei Buwwe und en M\u00e4dche ausgewannert ist &#8211; Die Karte von Col\u00f4nia Santa Isabel, wo newwich Florian\u00f3polis leihe tut, im Bundesland Santa Catarina, zeicht sein nome. Nach en Pooh Joare in Brasilie starb Friedrich Jakob Beppler seine erste Frooh; gleich horrer nochmol geheirated, und Franz Beppler ist dann ene von seine Buwwe mit seine zwooite Frooh. Meine Grossmutter Beppler woard Erna Scheeren von Derheem; und die woord ooch in Strelle geboar, am 24. April 1907 &#8211; ihre Vater Aloisius kam noch aus Freiburrich\/Freiburg, in Deitschland. -Paul Beppler <\/p>\n<p>*Manoel da Silva Arnt, geb. 27. April, 1853 \u2013 gest. 22. M\u00e4rz 1927<\/p>\n<p>Aus dem Buch \u201cESTRELA ontem e hoje\u201d von Jos\u00e9 Alfredo Schierholt \u2013 Estrela, 2002:<\/p>\n<p>Beppler, Joa\u0303o &#8211; Um dos primeiros li\u0301deres comunita\u0301rios, cedendo parte de sua<br \/>\nmoradia para a escola comunita\u0301ria de Arroio do Ouro. <\/p>\n<p> Escola Municipal de Ensino Fundamental Arroio do Ouro &#8211; Ta\u0303o logo chegaram os primeiros imigrantes, preocuparam-se com o ensino dos filhos. Com toda a certeza, ta\u0303o logo foi iniciada a colonizac\u0327a\u0303o, la\u0301 por 1856, os pioneiros trataram de arranjar alguma sala de aula. Como a iniciativa fosse totalmente particular, na\u0303o ha\u0301 registros e documentac\u0327a\u0303o. Cf Arthur Bla\u0301sio Rambo, em A Escola Comunita\u0301ria<br \/>\nTeuto-Brasileira Cato\u0301lica, 1994, a primeira escola foi fundada em 1870, sendo os professores, sem indicar prenomes, em ordem cronolo\u0301gica, ate\u0301 1920: Mallmann, Knecht, Bergmann, Mossmann, Lorschieder, Noll, Gewitter, Brune, Engel, Koerbes e Mallmann. E\u0301 possi\u0301vel que sobre a primeira escola &#8220;proviso\u0301ria&#8221; tenha se estabelecido uma segunda, mais formal, sob a orientac\u0327a\u0303o dos padres jesui\u0301tas, la\u0301 por 1896, com a denominac\u0327a\u0303o de Escola Paroquial, sem que se saiba o padroeiro no primeiro meio se\u0301culo. Consta que o primeiro estatuto escolar remonta ao ano de 1888. Segundo dados levantados pela escola, sob a responsabilidade da atual diretora Rosa\u0302ngela C. Landmeier, o primeiro local para o funcionamento da aula foi numa pec\u0327a da casa de Pedro Miranda. Entre os professores mais antigos e\u0301 lembrado um cidada\u0303o conhecido por Lorscheider. Deve tratar-se de Jaco\u0301 Lorschieder (v.). A pesquisa da escola tambe\u0301m informa que, mais tarde, o local da escola foi mudado para o centro da linha, na casa de Joa\u0303o Beppler, onde hoje esta\u0303o todas as benfeitorias da comunidade. La\u0301 iniciou uma segunda ou terceira escola particular, fundada em 1897, estando no arquivo da escola os estatutos e o livro de atas, em li\u0301ngua alema\u0303, constando assinaturas de Scheeren, Scheibel, Werle, Koff, Dresch, Knecht, Mallmann, Gregory. O primeiro professor citado e\u0301 Frederico Brune, o que parece algo estranho, por ter sido, em 1890, lavrador e evange\u0301lico, na picada Catarina, em Teuto\u0302nia, com 30 anos de idade, filho de Guilherme Brune. Lecionou de 1898 a 1907, seguindo-se Augusto Engel, por 13 anos. Tambe\u0301m o arquivo da Prefeitura, em 1916, registra a passagem de Augusto Engel; no ano seguinte, foi suspenso em abril. Na\u0303o sabe o portugue\u0302s, na\u0303o podendo ser sua escola subvencionada pelo munici\u0301pio. Em 1918-1919, deu aulas Nicolau Koerbes; em 1920, Teobaldo Hoss; em 1921, Eduardo Mallmann; em 1923, Vi\u0301tor Afonso Hafner; em 1924, Joa\u0303o Bohmer. A histo\u0301ria oral lembra a existe\u0302ncia de uma escola nas proximidades da atual sede campestre da Caixa Econo\u0302mica Federal. Talvez la\u0301, em 1921, Olinda Simioni Oppermann assumiu a aula municipal subvencionada pelo Estado, com 26 alunos, baixando para 17, em 1929. Retornando a\u0300 aludida pesquisa, feita sob a orientac\u0327a\u0303o da professora Rosa\u0302ngela, consta que Joa\u0303o Bohmer lecionou ate\u0301 31-7-1935, seguindo-se em sequ\u0308e\u0302ncia: Aloi\u0301sio P. Knecht, professor e diretor: 1935-1971; Maria Elenita Vilanova: 1971-1982; Ine\u0302s Maria (Becker) Knecht: 1982-1989; Roseli Horn: 1989-1991; Jaqueline Barth: 1991-2000 e atualmente, Rosa\u0302ngela C. Landmeier. No decorrer de mais de um se\u0301culo de histo\u0301ria da escola, merece registro a construc\u0327a\u0303o do pre\u0301dio novo, inaugurado em 1974. Como escola particular, a histo\u0301ria terminou em 24-1-1991, dando ini\u0301cio a atual Escola Municipal de Ensino Fundamental de Arroio do Ouro, um ponto de refere\u0302ncia na comunidade. Com o mesmo nu\u0301mero de alunos de 1916, a matri\u0301cula de 2000 foi de 38 alunos, desde a Educac\u0327a\u0303o Infantil, ate\u0301 a 4a se\u0301rie, sendo os alunos atendidos em classe pelas professoras Janete I. Birck da Silva e Rosa\u0302ngela C. Landmeier. Em 2-9-2001, promoveu a Hora Ci\u0301vica da Integrac\u0327a\u0303o, com a participac\u0327a\u0303o das escolas La Salle e Pedro Jorge Schmidt, com a apresentac\u0327a\u0303o da Banda Municipal de Estrela e uma pernada entre estudantes. V. Arroio do Ouro.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/pages\/Riograndenser-Hunsr%C3%BCckisch\/366655020086673\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-797 alignright\" alt=\"Screen Shot 2014-01-29 at 12.07.28 AM\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/Screen-Shot-2014-01-29-at-12.07.28-AM.png?resize=194%2C223\" width=\"194\" height=\"223\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>25. September 2013 Seattle, Bunsdesland Washinton Vereinigte Staaten Mein Grossvater Beppler Theobald mir verz\u00e4hlt &#8230; &#8220;Mir Deitsche m\u00fcsse zusammer halle&#8221; &#8211; das ist jo en ber\u00fchmte (gut bekannte) Ausproch wo viele deitschbrasiliooner schon von fr\u00fchher geh\u00f6rt hoon&#8230; Die Sproch woard &hellip; <a href=\"https:\/\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/mir-deitsche-musse-zusammer-halle-manoel-arnt-estrela-rgs-1853-1927\/\">Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-595","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9sRFr-9B","jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/595","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=595"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/595\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hunsriqueano.riolingo.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}